Sir William Siemens heeft niet zomaar dingen uitgevonden. Hij veranderde de manier waarop we staal maken en hoe we over de oceanen met elkaar praten. Geboren in Pruisen in 1823, overleden in Londen in 1883. Er is veel gebeurd in die zestig jaar. Bij het meeste ging het om warmte, draden en geld.
Van bankier tot uitvinder: waarom hij Duitsland verliet
Hij zou bankier zijn. Zijn oom wilde hem in het familiebedrijf in Lübeck hebben. Toen zei zijn broer, de beroemde Werner Siemens, dat techniek beter bij hem paste. Dus ging William naar de technische school in Maagdenburg. Hij studeerde scheikunde en natuurkunde aan de Universiteit van Göttingen. Gratis lesgeld. Zijn broer trok aan de touwtjes.
Hij had kapitaal nodig. Dus verkocht hij het galvaniseerproces van Werner. Eerst in Hamburg. Dan Londen. Hij arriveerde in maart 1843 met bijna geen geld. Hij verkocht de rechten op Elkingtons uit Birmingham voor £ 1.600. Dat was het startgeld.
Hij kwam in 1844 terug naar Engeland. De patentwetten daar zagen er veelbelovend uit. Hij bleef.
Hoe de open haard de staalproductie veranderde
Hier is de grote. De openhaardoven.
Voordien was het Bessemer-proces koning. Het was snel. Maar het was niet precies. William had een idee vanaf 1847. Hij en zijn broer Friedrich keken naar afvalwarmte. Waarom laten ontsnappen? Leg het vast. Gebruik het om de lucht die de oven in gaat te verwarmen. Dit is het regeneratieve principe.
In 1861 patenteerde hij het. De oven gebruikte gas uit laagwaardige steenkool. Het werd voor het eerst gebruikt bij de glasproductie. Dan staal. Het werkte beter dan Bessemer. Het maakte een betere kwaliteitscontrole mogelijk. Uiteindelijk verving het de oude methode. Alleen al deze uitvinding maakte hem tot een begrip in de industrie.
Hij patenteerde het niet alleen. Hij bouwde in 1869 een staalfabriek in Landore, Zuid-Wales. Daar verdiende hij een tijdje geld mee. Maar tegen de jaren tachtig van de negentiende eeuw verloor hij geld. Het runnen van een fabriek is moeilijker dan het uitvinden van de technologie.
Het telegraafimperium en onderzeese kabels
William ging niet alleen over vuur en ijzer. Hij hield van draden.
Vanaf 1850 trad hij op als Engelse agent voor de firma van zijn broer, Siemens & Halske. In 1858 werd het serieus. Hij werd managing partner van een afzonderlijke Londense firma onder dezelfde naam. Ze hebben kabels getest. Ze maakten apparaten.
De resultaten waren enorm. In 1874 legden ze een kabel van Rio de Janeiro naar Montevideo. In 1875 legden zij de eerste directe verbinding van Groot-Brittannië naar de Verenigde Staten. Dat is geen kleine prestatie. Het verbond continenten.
Vroege watermeters en elektrisch licht
Vóór de staalroem was er de watermeter. Hij vond het uit in 1851. Het leverde hem grote royalty’s op. Dit is hoe hij voor zijn leven in Londen betaalde. Een kantoor in de stad. Een huis in Kensington. Hij woonde daar met zijn broers Carl en August Friedrich.
Hij trouwde in 1859 met Anne Gordon. Zij was de zus van een professor aan de Universiteit van Glasgow. Datzelfde jaar kreeg hij het Britse staatsburgerschap.
Daar stopte hij niet. Hij keek naar elektrische verlichting. Hij verbeterde booglichten. Je kon ze zien in het British Museum. Een paar maanden voordat hij stierf, was hij betrokken bij de elektrische spoorweg van Portrush in Noord-Ierland. Een van de eerste voorbeelden van elektrische tractie.
Erkenning en erfenis
Heeft hij zijn loon gekregen? Ja.
Hij werd lid van het Institution of Civil Engineers in 1860. De Royal Society koos hem in 1862 tot fellow. Hij was voorzitter van de British Association for the Advancement of Science. Hij kreeg eredoctoraten. Hij werd geridderd in 1883, het jaar waarin hij stierf.
Hij liet een groot fortuin na. Geen kinderen. Maar de infrastructuur die hij hielp bouwen blijft bestaan. Het openhaardproces was decennialang bepalend voor de staalproductie. De telegraafnetwerken veranderden de mondiale communicatie.
Sir William Siemens wordt vaak overschaduwd door zijn broer Werner. Maar kijk eens dichterbij. De patenten. De fabrieken. De kabels. William deed het zware werk in Groot-Brittannië. Hij zette ideeën om in industrie.
Het is nu stil in de staalfabrieken. De oude kabels zijn verdwenen. Maar het patroon dat hij heeft vastgesteld – uitvinden, patenteren, bouwen – is nog steeds hoe technologie schaalt. Hij bewees dat je meer nodig hebt dan een slim idee. Je moet het verkopen. Je moet het vervaardigen. En soms moet je verhuizen naar een land met betere patentwetten.
