Het internet heeft niet alleen de manier veranderd waarop we lezen. Het was contractbreuk.
U betaalt al tientallen jaren voor journalistiek. Je hebt een krant gekocht. Je hebt de informatie. Die transactie was eenvoudig. Duidelijk. redelijk.
Dan is er internet.
Plotseling is dezelfde informatie gratis. Klik weg. Lees nu. Er zijn geen kosten. Geen discussie. De waardepropositie van betaald printen stortte van de ene op de andere dag in.
Deze verandering veroorzaakte een mediacrisis die tot op de dag van vandaag voortduurt. Een verminderde bloedsomloop is niet het enige probleem. Dit gaat over het overleven van diversiteit in de journalistiek.
Kwaliteitsjournalistiek wordt een bedreigde diersoort. De diepgaande onderzoeken. De lokale berichtgeving. Factcheck. Het worden luxegoederen. Of het verdwijnt helemaal.
Er is hier echter een probleem.
Een groot mediabedrijf. zakengroep. De oude merken. Ze verdienen nog steeds geld.
Hoe?
Ze stopten niet met het verkopen van nieuws. Ze hebben het model veranderd. Ze maakten gebruik van schaalgrootte. Ze diversifieerden. Geoptimaliseerd.
Maar hoe zit het met de kosten?
De rijkdom van onze informatieomgeving. meerdere stemmen. Onafhankelijkheid van de media.
Wij worden geconfronteerd met een tegenstrijdigheid.
Goedkopere toegang. De kwaliteit is nog slechter. Er kunnen grotere winsten worden behaald als het platform door minder mensen wordt beheerd.
De vraag is niet of internet de kranten heeft gedood. Dat deed het.
De vraag is: wie zal de prijs betalen voor de waarheid?
Wie bepaalt wat de moeite waard is om te melden?
Twintig jaar geleden was het online lezen van kranten een droom. Toen Duitse kranten in 1995 online kwamen, was het digitale ecosysteem nog schaars. Tegen het einde van het jaar hadden slechts 13 publicaties de digitale drempel overschreden. Lezers stonden niet bepaald in de rij voor deze gestroomlijnde nieuwsfeeds. Er is geen infrastructuur.
Een gezamenlijk onderzoek van ARD en ZDF in 1997 bracht de harde realiteit aan het licht. Slechts 6,5% van de Duitsers was online. Die mensen? De meesten van hen zijn mannelijk, goed opgeleid en rijk. Ze hebben het geld om dure computerapparatuur te kopen en het geduld om per minuut een inbelverbinding te betalen. Deze vroege demografie vormde het DNA van internet. Daarom is online-informatie tegenwoordig vrijwel gratis. Wat begon als een promotiemiddel voor gedrukte edities en een magneet voor technisch onderlegde pioniers, veranderde het medialandschap voor altijd.
Waarom mediaconsolidatie de nieuwsdiversiteit schaadt
Het internet is een enorm en onbegrijpelijk netwerk van kabels en servers. Sciencefictionschrijvers hadden nooit verwacht dat we het voor alles zouden gebruiken, van daten tot het verzamelen van mondiaal nieuws. Als je het regeerakkoord, de Syrische burgeroorlog en de politiek van de Centraal-Afrikaanse Republiek wilt begrijpen, heb je verschillende opties.
Je kunt bronnen vergelijken. Je kunt ooggetuigenverslagen lezen. Creëer een uitgebreid beeld vanuit meerdere perspectieven. Het klinkt als de gouden eeuw van informatiediversiteit.
Dat is het niet.
De persdiversiteit in Duitsland verdwijnt langzaam. Gevestigde titels als de Financial Times Deutschland sloten in 2012 hun deuren. Frankfurter Allgemeine Zeitung voorkwam alleen een faillissement door een belang van 35% over te nemen van concurrent Frankfurter Allgemeine Zeitung. In de meeste gebieden hebben lokale lezers weinig keus tussen concurrerende dagbladen. De rest van de kranten biedt veel van dezelfde inhoud uit krimpende redactiekamers.
Omroep biedt weinig soelaas. Slechts vijf mediagroepen beheersen 60 procent van de macht van de publieke opinie in Duitsland: ARD, Bertelsmann, Axel Springer, ProSiebenSat.1 en ZDF. Het Beierse staatsmediabureau bevestigde deze concentratie in augustus.
Journalistiek als hobby
Traditionele poortwachters verdwijnen. Wat overblijft is een gefragmenteerd landschap van professionele journalistiek, dat concurreert met amateurs en algoritmen. De toegangsbarrières tot de uitgeverijsector zijn ingestort. Iedereen met een blog of social media-account kan autoriteit claimen. Deze verandering heeft het financiële model uitgehold dat ooit de onderzoeksjournalistiek ondersteunde. Zonder inkomsten wordt kwaliteitsjournalistiek een luxe of vrijwilligersactiviteit. Het publiek krijgt meer ruis, maar minder signaal.
Vroeger betekende het delen van een mening schreeuwen in de leegte. Nu duurt het slechts een paar klikken. Bloggers en burgerjournalisten zijn altijd gepassioneerd. Politieke betrokkenheid. Niche-interesses. Sommige van deze platforms zijn betrouwbaar. Carta.info werd in december 2013 vijf jaar oud. Netzpolitik.org houdt sinds 2004 toezicht op digitale burgerrechten. Ze zijn opgericht. Hoge kwaliteit.
Maar passie kan de huur niet betalen.
Er zijn maar zoveel schandalen die je aankan voordat je opbrandt. Je kunt niet fulltime werken om politici gratis te vertellen wat ze moeten doen. Deze opwinding breekt oude modellen.
Huffington Post-experiment en onbetaald werk
AOL en Burda’s Tomorrow Focus willen deze frustratie geldelijk maken. In oktober 2013 lanceerden ze de Duitstalige Huffington Post. Hun pitch is simpel. Geen geld. Gewoon glorie.
De redactie vertelde blogger Kai Petermann dat ze bereik kunnen bieden. Extra bezoeken. FOCUS Online starthulp. Wat kunnen ze niet bieden? geld.
Petermans bezwaar was scherp. Hij moedigt verhuurders aan om soortgelijke ‘gratis donaties’ te doen. De supermarkt. Tankstation. Telecommunicatieprovider. Misschien accepteren ze de diensten ook in ruil voor nulkosten.
Spoiler: dat deden ze niet.
Het gaat niet om gemeenschapsopbouw. Dit gaat over het verkrijgen van waarde zonder iets te betalen. Operators willen winst. De auteur ontving een “immateriële” compensatie. In de krappe Duitse economie kan elektriciteit niet worden gekocht met immateriële prikkels.
De freelance-inzinking
De crisis betreft niet alleen vrijwilligers. Het is doorgedrongen tot de professionele journalistiek.
Van april 2012 tot april 2013 steeg het aantal werkloze journalisten met 12,9 procent. Dit is een aanzienlijke stijging vergeleken met het totale werkloosheidspercentage, dat met slechts 2 procent steeg. Het Federale Arbeidsbureau meldt dat ongeveer 4.300 werkloze mediaprofessionals strijden om slechts ongeveer 400 freelanceposities.
Als je geen stabiele werknemerspositie kunt vinden, ga dan freelancen. Dit klinkt als vrijheid. Het is vaak wanhoop.
De gemiddelde jaaromzet van freelancejournalisten die verzekerd zijn via de kunstenaarsverzekering bedraagt slechts 17.600 euro. De werkelijke winst is lager. Deze verdiensten zijn bedroevend vergeleken met andere academische beroepen.
Waarom is de waarde van professionele verslaggeving ingestort?
Omdat internet geld heeft veranderd. Het is niet langer een kwestie van nauwkeurigheid. Aantal klikken.
Klikken komen overeen met advertentie-inkomsten. Advertentie-inkomsten zijn de levensader van gratis online media. En hoeveel klikken? Er is geen behoefte aan diepgaand onderzoek. Het enige wat je nodig hebt is volume. Goedkope, snelle en moeiteloze inhoud genereert verkeer. Serieuze journalistiek doet dat niet, en het gebeurt ook niet op grote schaal.
De paradox van winstgevende mediagiganten
Hier wordt het verhaal onduidelijk. We horen vaak dat internet de traditionele media doodt.
Kijk naar de winst.
Grote mediagroepen zijn nog steeds winstgevend. De krant is gevouwen. De redacties worden kleiner. Abonnees vertrekken. Maar de grote bedrijven floreren.
Mathias Döpfner, CEO van Axel Springer, verwoordde het botweg in zijn jaarverslag over 2012. Hij noemde het internet de grootste uitvinding in de cultuurgeschiedenis, na het schrijven en de boekdrukkunst. Hij noemt dit de grootste ondernemerskans van onze tijd.
“Ik ben ervan overtuigd dat Axel Springer AG enorm zal profiteren van deze veranderingen en zijn bedrijfswaarde duurzaam zal kunnen vergroten.”
Hij heeft het niet over kwaliteitsjournalistiek die de dag zal redden. Hij heeft het over schaalgrootte. Over verkeer. Over het sneller verplaatsen van inhoud dan anderen.
De toekomst van de betaalmuur
Nu komt de echte test. Kunnen we een werkend betalingsmodel bouwen?
Uitgevers zijn ermee bezig. Er zijn overal betaalmuren. De adoptie verloopt echter traag. Gebruikers zijn resistent. Dit systeem bevindt zich nog in de beginfase. Totdat mensen daadwerkelijk voor inhoud betalen in plaats van door advertenties te scrollen, zal het klikbad regeren. Clickbath financiert geen diepgaand onderzoekswerk.
Kan kwaliteitsjournalistiek deze nieuwe economische realiteit inhalen?
Het is mogelijk. Dit is echter niet gegarandeerd. Deze infrastructuur is nog niet gebouwd. We zullen zien of dit model groeit of dat amateurs gratis blijven schrijven terwijl de reuzen profiteren van de aandachtseconomie.
Het antwoord staat niet in de krantenkoppen. Het zit in je portemonnee. De meeste portemonnees zijn momenteel gesloten.
