Henry Joseph Round was niet alleen een ingenieur. Hij was een geest in de machine van de communicatie uit het begin van de 20e eeuw. Geboren in Kingswinford, Staffordshire, op 2 juni 1881, bracht hij zijn leven door met het aanpassen van de draden die de wereld met elkaar verbonden. Hij stierf in 1966 in Bognor Regis, maar de signalen die hij hielp bij de lancering bleven klinken lang nadat hij weg was.
Zijn carrière begon bij Marconi’s Wireless Telegraph Company, Ltd. Hij verbleef daar van 1902 tot 1914. Dat is lang om op één plek te zijn. Eerst ging hij naar de Verenigde Staten. Hij keek niet alleen. Hij verbeterde de afstemcomponenten van radio-ontvangers. Hij bouwde vroege richtingzoekers. Hij werkte zelfs aan radiotelefoons.
Vervolgens werd hij teruggetrokken naar Engeland. Werd lid van de persoonlijke onderzoeksstaf van het bedrijf. Verzonden naar Cliffden, Ierland. Toen naar Brazilië. Zijn taak? Verbeter de zenderprestaties. Het signaal moest oceanen oversteken. Het moest duidelijk zijn.
“De tweede hiervan waarschuwde de Admiraliteit voor het vertrek van de Duitse vloot uit Wilhelmshaven op 30 mei 1916.”
De Eerste Wereldoorlog veranderde alles. Rond geïnstalleerde netwerken van radiorichtingzoekers. De militaire inlichtingendienst vertrouwde op hen. Hij plaatste ze eerst langs het westelijk front. Later deed hij het in Groot-Brittannië. De inzet was dodelijk.
Eén van deze systemen deed iets historisch. Het waarschuwde de Britse Admiraliteit. De Duitse vloot verliet Wilhelmshaven. De datum was 30 mei 1916. Die informatie leidde de volgende dag tot de onderschepping. Het leidde tot de Slag om Jutland. Het werk van Round stuurde niet alleen berichten. Het vormde een grote zeeslag.
Na de oorlog ging hij terug naar Marconi. Hij ontwierp en installeerde belangrijke zenders. Eén was in Ballybunion, Ierland. Van daaruit werden de eerste radiotelefoonberichten vanuit Europa over de Atlantische Oceaan verzonden. Dat is een enorme sprong. Stem over water.
Twee andere stations die hij bouwde waren de eerste publieke omroepstations in Engeland. Een andere, in Carnarvon, Wales, zond signalen uit die zo sterk waren dat ze in Australië werden ontvangen. De wereld werd kleiner. Of misschien wel luider.
Round bedacht ook ontvangers en zenders voor schepen. Hij creëerde systemen voor het opnemen van geluid op grammofoonplaten. En speelfilm. Hij bouwde een omroepinstallatie voor een groot publiek. Hij raakte niet alleen de radio aan. Hij raakte het hele audiolandschap aan.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog keerde hij terug als adviseur bij de Admiraliteit. Deze keer werkte hij aan onderzeeërdetectieapparatuur. De oorlog was onder water. Zijn expertise lag daarboven. Later introduceerde hij voor Marconi apparaten die nuttig waren bij echografie. Het in kaart brengen van de diepten. Vinden wat verborgen was.
Zijn bijdragen waren talrijk. Ze droegen rechtstreeks bij aan de ontwikkeling van radiocommunicatie. Zonder hem zou de tijdlijn er anders uit kunnen zien. De afstemming kan slechter zijn. De richtingbepaling is minder nauwkeurig. De Atlantische Oceaan stiller.
Wij herdenken Marconi. Wij herinneren ons Fleming. Rond is er ook. Op de achtergrond. In het lawaai. In de stilte tussen de stations. Hij stierf in 1966. Maar de lucht is nog steeds vol van wat hij heeft helpen opbouwen. Geeft het signaal ooit echt door
