De snelle expansie van de kunstmatige intelligentie (AI)-industrie doet de bezorgdheid rijzen dat de groei ervan kan worden aangewakkerd door een zichzelf in stand houdende financiële lus in plaats van door echte economische productiviteit. Uit recente analyses blijkt dat er binnen de sector investeringskapitaal circuleert, waardoor de waarderingen kunstmatig worden opgeblazen en de onderliggende duurzaamheid van de inkomsten wordt verdoezeld.
Het onderling verbonden web
Centraal in deze dynamiek staat Nvidia, een halfgeleidergigant wiens chips essentieel zijn voor de ontwikkeling van AI. Het bedrijf verkoopt niet alleen hardware; het is diep verstrikt in de financiële structuur van het AI-ecosysteem. Nvidia investeert in AI-startups zoals OpenAI, die vervolgens chips van Nvidia kopen, waardoor een gesloten inkomstenstroom ontstaat. Deze bidirectionele investering reikt verder: CoreWeave, een clouddatacenterbedrijf, koopt de chips van Nvidia en investeert tegelijkertijd in Nvidia zelf.
Dit ingewikkelde netwerk lijkt op de financiële complexiteit die aan de crisis van 2008 voorafging – een dicht web van onderlinge afhankelijkheden die moeilijk te ontcijferen zijn. Het enorme aantal relaties maakt het een uitdaging om te bepalen of de onderliggende bedrijfsmodellen levensvatbaar zijn of slechts worden ondersteund door voortdurende kapitaalinjecties.
Echo’s van de dotcom-zeepbel
De huidige situatie vertoont overeenkomsten met de dotcom-boom van eind jaren negentig. Destijds leken bedrijven als Yahoo en Cisco solide vanwege de reële inkomsten, maar hun groei was sterk afhankelijk van beursintroducties die verdere uitgaven aan reclame (Yahoo) of apparatuur (Cisco) financierden. Toen de IPO-markt afkoelde, leden deze bedrijven doordat hun opgeblazen inkomstenstromen verdampten.
Tegenwoordig laten Nvidia en andere AI-gerelateerde bedrijven echte omzet en winst zien. De vraag blijft echter: Hoeveel van deze inkomsten zijn duurzaam en niet eenvoudigweg gerecycled kapitaal? Als de groei van de AI-boom afhangt van aanhoudende steun op de financiële markten, zou een terugval in investeringen kunnen leiden tot een ineenstorting van de schijnbare winstgevendheid.
De sfeereconomie
Het diagram dat in de oorspronkelijke bron wordt beschreven, is een visuele weergave van deze onderlinge verbondenheid en wordt eerder beschreven als een ‘sfeer’ dan als een gemakkelijk te ontleden dataset. Dit suggereert dat duidelijkheid niet het punt is; de complexiteit zelf is een deel van de kwestie. Het web van relaties verhult de echte economische activiteit, waardoor het moeilijk wordt om de duurzaamheid op lange termijn te beoordelen.
Het echte risico is dat het schijnbare succes van de AI-boom gebaseerd is op een fundament van financialisering in plaats van op blijvende economische waarde.
De zorg is niet noodzakelijkerwijs dat Nvidia of andere grote spelers frauduleus zijn; het is dat hun waarderingen kunnen worden opgeblazen door een circulaire geldstroom, waardoor het hele systeem kwetsbaar wordt voor externe schokken. Dit roept kritische vragen op over de werkelijke gezondheid van de AI-industrie en of de groei ervan ook na de huidige investeringscyclus kan voortduren.
